OLS Blog

L-Idjomi li Għandhom x'Jaqsmu maż-Żmien fil-Malti

L-Idjomi li Għandhom x'Jaqsmu maż-Żmien fil-Malti

yazan Kris OLS Community Manager -
Yanıt sayısı: 1

Ftit ġimgħat ilu, ftaħna l-bieb għal għal sena ġdida. Fil-Malti ngħidu li “ż-żmien itir” (time flies); f’punt inkunu tfal u wara ħakka t’għajn (direct translation: scratch of an eye) insiru anzjani. Fil-Malti, iż-żmien huwa importantissimu. Għalhekk, fil-blog tal-lum, ser inħarsu lejn xi espressjonijiet bil-Malti li għandhom x’jaqsmu maż-żmien.


Żmien Żem Żem


Waħnda mill-idjomi favoriti tiegħi dwar iż-żmien hija meta ngħid li xi ħaġa kienet fi “żmien żem żem”. Meta nlissnu din l-espressjoni, inkunu qed infissru li xi ħaġa tkun minn żmien ilu. F’din l-espressjoni “żem żem” tirreferi għall-bir ta’ ŻamŻam fil-Masjid al-Haram f’Mekka. Din l-espressjoni wisq probabbli intirtet mis-Sqallin Għarab li kienu jabitaw lil Malta għal ‘il fuq minn mitejn sena li għalihom dan il-bir għandu sinifikat sagru abbinat mal-profeta bikri tal-Islam, Abram.


Eż: Ilni ma mmur nieħu pastizz minn Żmien Żem Żem. 


Żmien il-Ħaġar


Fl-Ingliż, ħafna drabi ngħidu li jekk xi ħaġa hija qadima ħafna, li hija “from the stone age”. Din l-espressjoni hija traduzzjoni diretta ta’ din l-espressjoni. Anke jekk mhix xi ħaġa eżattament ġdida, xorta hija utli li tkun tafha billi tintuża ta’ spiss fost il-kelliema tal-Malti. 


Eż: Din il-pultruna ilha għand nanti minn Żmien il-Ħaġar.


Mil-lum għall-għada


Naqra drabi, nispiċċaw f’sitwazzjoni fejn l-affarijiet isiru bl-għaġla. L-espressjoni “mil-lum għall-għada” tista’ tintuża kemm litteralment u bħala idjoma. Din tintuża biex jingħata enfasi fuq jew kemm azzjoni kellha jew ser ikollha sseħħ malajr.


Ez. Ġianni kien irid li nbajdulu d-dar mil-lum għall-għada.



Iż-Żmien Inessi 


Din l-idjoma li għandha x’taqsam maż-żmien bħala espressjoni. Ħafna drabi, din l-espressjoni norbtuha mal-imħabba. Jien niftakar lil ommi tgħidili wara li qsamt qalbi (broke my heart) l-ewwel darba. Meta din l-idjoma nittraduċuha għall-Ingliż insibu li tfisser “time makes one forget”. Fuq livell ta’ tifsira metaforika, din tfisser li kull uġigħ jintesa mal-milja taż-żmien. 


Konklużjoni


Fil-kultura u l-lingwa Maltija, iż-żmien huwa importantissimu. Fil-lingwa nattiva tiegħek iż-żmien importanti? Għandkom idjomi? Għidulna fil-kummenti billi tittraduċu t-tifsira diretta tal-espressjoni għall-Malti.



Kris OLS Community Manager yanıt olarak

Re: L-Idjomi li Għandhom x'Jaqsmu maż-Żmien fil-Malti

yazan Kris OLS Community Manager -
A few weeks ago, we opened the door for a new year. In Maltese we say that “iż-żmien itir” (time flies); at one point we are children and after a quick transition (scratch of an eye) we become elderly. In Maltese, time is very important. Therefore, in today's blog, we will look at some expressions in Maltese that relate to time.


Żmien Żem Żem


One of my favorite idioms about time is when I say something was in “my old days”. When we speak this expression, we mean something is from a long time ago. In this expression “Żem żem” refers to the Żamż well at the Masjid al-Haram in Mecca. This expression was probably inherited from the Arabic Sicilians who lived in Malta for over two hundred years for whom this well has sacred significance attached to the early prophet of Islam, Abram.


E.g. Ilni ma mmur nieħu pastizz minn Żmien Żem Żem. (I haven’t had a pastizz in a long long time)


Żmien il-Ħaġar


In English, we often say that if something is very old, it is “from the stone age”. That expression is a direct translation of that saying. Even if it is not something exactly new, it is still useful to know it through frequent use among Maltese speakers.


E.g Din il-pultruna ilha għand nanti minn Żmien il-Ħaġar. (This armchair has been at my grandmother’s since the Stone Age).


Mil-lum għall-għada


On a few occasions, we end up in a situation where things are done hastily. The expression “Mil-lum għall-għada” can be used both literally and as an idiom. It is used to highlight either how fast an action has had or will have to take place.


e. g. Ġianni kien irid li nbajdulu d-dar mil-lum għall-għada. (Ġianni wanted us to decorate his house overnight.)




Iż-żmien Inessi


This time-related idiom is used as an expression often associated with painful or unpleasant experiences. Often, this expression is linked to love. I remember my mother hugging me after breaking my heart for the first time. Translating this idiom into English means “time makes one forget”. On a metaphorical level, this means that any pain is forgotten over time.


Conclusion


In Maltese culture and language, time is important. In your native language, is time important? Do you have any expressions about time in your native language? Tell us in the comments by translating the direct meaning of the expression into Maltese.